Building Partnership for Change
Loading images...

Diễn đàn trẻ em tỉnh Ninh Thuận 2014 – Không chỉ là một SỰ KIỆN thành công

August 5th, 2014 by Posted in Quản trị Giáo dục/ Education Governance

Bài viết của Nguyễn Thị Diệu Linh – Trợ lý chương trình Quản trị Giáo dục – Oxfam

Ảnh chụp bởi Vũ Thu Trang – Cán bộ Chương trình Quản trị Giáo dục – Oxfam 

Sáng nay tôi nhận được điện thoại từ bé Bông, học sinh trường tiểu học Bỉnh Nghĩa, huyện Thuận Bắc, tỉnh Ninh Thuận. Hớt hơ hớt hải, em kể tôi nghe về chuyện hai anh thanh niên say rượu định trêu đùa em và Thảo trên con đường rất tối gần nhà. Sợ quá, hai bé cầm tay nhau chạy. Bất giác tôi thốt lên: “Trời ơi! Nguy hiểm quá !!”

Bông nói, vẫn còn thở hổn hển: “Hôm trước em có vẽ tranh bảo đường làng em tối đó. Muốn xin các cô chú lãnh đạo lắp thêm đèn cho tụi em. Đường đi sẽ sáng. Chắc sắp có rồi.”

Một cảm giác hạnh phúc và tin tưởng đến lạ kì.

***

Cái cụm từ “hôm trước” mà bé Bông đã nhắc chính là ngày diễn ra Diễn đàn trẻ em cấp tỉnh 2014 tại thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, Ninh Thuận.

140 em học sinh và 35 người lớn là đại diện phụ huynh học sinh, thầy cô giáo, Đoàn thanh niên đã không quản đường xa xôi tới tham dự diễn đàn. Các em chính là người đưa ra những câu hỏi, những thắc mắc cần giải đáp và những nhu cầu cơ bản còn thiếu cần được đáp ứng. Người chân thành lắng nghe và trả lời các em chính là lãnh đạo các sở ban ngành cấp tỉnh và cấp huyện, kể tên ra có Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đại diện lãnh đạo Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Tỉnh đoàn và các sở: Giáo dục và Đào tạo, Tài nguyên và Môi trường, Lao động-Thương binh và Xã hội.

Hình 1: Photo by VTTrang

Diễn đàn với chủ đề “Quyền của em, Tiếng nói của em” đã được truyền hình trực tiếp trên sóng truyền hình Ninh Thuận là một nỗ lực lớn của các em học sinh, chủ thể của diễn đàn và của các cấp lãnh đạo đã có lòng nhiệt thành và tôn trọng để lắng nghe, trả lời và ghi nhận các ý kiến từ những công dân nhỏ tuổi.

Các em tự tin nói thật to, rõ và rành mạch mong muốn của mình, hoặc thể hiện thông điệp qua tranh vẽ. Những câu hỏi rất giản dị như các cô chú lãnh đạo có thể giúp trường em có nhà vệ sinh chất lượng, các cô chú có thể giúp các bạn học sinh trong trường không đánh nhau, chúng em muốn có khu vui chơi… đến những vấn đề nan giải hơn, nhưng ảnh hưởng trực tiếp cuộc sống của các em như vấn đề bạo hành gia đình, lâm tặc phá rừng, bảo vệ biển đảo, tảo hôn…

Hình 2: Photo by VTTrang

Chúng ta có thể tìm thấy ở đâu những câu hỏi thật hồn nhiên, nhưng sát sườn thực tế được đưa ra liên tục bởi chính các em học sinh nhỏ tuổi như vậy? Ở đâu, ta có thể nhìn thấy hình ảnh các cấp lãnh đạo lắng nghe từng ý kiến, hồi đáp trực tiếp và quan trọng là sự ghi nhận thực chất các ý kiến được trực tiếp phản ánh từ đối tượng hưởng lợi mà đặc biệt là trẻ em dân tộc vùng khó như ở diễn đàn trẻ em cấp tỉnh này?

Tôi nói “sự ghi nhận thực chất”, bởi cũng tương tự như Diễn đàn trẻ em tỉnh Ninh Thuận 2013, các mong muốn phù hợp với điều kiện địa phương như có nhà vệ sinh, chơi thể thao, thầy cô quan tâm đến tâm tư của trẻ phần nào đã được đáp ứng và đang tiếp tục được cải thiện.

Những câu trả lời, lời hứa trong hơn một tiếng diễn đàn đều được nối tiếp bằng các hành động thực tế. Trước hết, cái thế cân bằng thực chất  “Hỏi – Trả lời” giữa đối tượng hưởng lợi và những người ra quyết định đã là một thành công rất đáng ghi nhận của diễn đàn.

Nhưng sau một tiếng truyền hình trực tiếp của diễn đàn trẻ em kết thúc. Các em học sinh và các cấp lãnh đạo quay về với công việc thường nhật của mình. Thì điều gì còn lại? Và chính những điều – còn – lại – sau – sự – kiện đó là thành công cốt lõi của diễn đàn trẻ em cấp tỉnh. Và tôi gọi điều còn lại đó là Niềm tin. Giá trị tồn tại lâu bền trong mỗi cá nhân tham gia diễn đàn, chứ không phải là giá trị mang tính thời điểm, ngắn hạn.

Cũng như bé Bông và bé Thảo trong câu chuyện vừa rồi. Các em gặp nhiều vấn đề, và thay vì im lặng, các em đã lên tiếng bày tỏ, bằng những câu hỏi trực tiếp, các bức tranh mô tả. Những thông điệp là thực, điều em muốn nói là thực, và quan trọng hơn là các em tin rằng các em có thể nói, có người lắng nghe các em nói, và sẽ có người cùng phối hợp với các em biến mong muốn đó thành thực.

Diễn đàn trẻ em như một “lời khẳng định bằng hành động” rằng trẻ em hoàn toàn có tiếng nói và có không gian để nói; các bậc phụ huynh học sinh, thầy cô, cấp lãnh đạo hoàn toàn sẵn sàng nghe các em. Để từ nay trở đi, trong cuộc sống, nếu có bất kì một vấn đề gì liên quan tới quyền của mình, các em lại nghĩ ngay đến việc đưa ra tiếng nói tới “người lớn” dù là ở không gian nào: qua tương tác thường nhật với gia đình, nhà trường hay diễn đàn trẻ em cấp tỉnh.  Đó chính là thành công từ việc tạo dựng giá trị niềm tin  của diễn đàn. Và việc các cấp lãnh đạo cố gắng hiện thực hóa lời hứa của mình sau diễn đàn lại càng củng cố thêm niềm tin đó.

Tình cờ hôm qua tôi xem lại phim “Chị Dậu” , nhân vật trong tiểu thuyết “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố. Thước phim lấy bối cảnh từ năm 45 đó, không liên quan gì mấy với chủ đề Diễn đàn trẻ em cấp tỉnh cho lắm, nhưng hình ảnh người phụ nữ trong phim, khát khao được các quan lớn lắng nghe hoàn cảnh gia đình mình lại phản ánh một điều cốt lõi của con người. Ở thời đại nào, thì nhu cầu được nói, khao khát được phản ánh, ước mong được bộc lộ tâm tư đều tiềm tàng trong mỗi cá nhân con người. Vấn đề là người ta có đủ 3 thứ để những tiếng nói đó, nói đơn giản và hơi thô kệch là “được thoát ra khỏi cổ họng” và văn hoa hơn là “không chỉ tồn tại ở dạng ý nghĩ của mình ta với ta” hay không. 3 thứ đó là biết mình được nói, muốn nói và có người lắng nghe và phản hồi những điều mình nói.

Hai lần tổ chức Diễn đàn trẻ em cấp tỉnh 2013 và 2014 là hai lần các em học sinh mạnh dạn nêu ra mong muốn của các em và yêu cầu cấp lãnh đạo có phản hồi bằng các câu trả lời và hành động thực tế là minh chứng sâu sắc rằng các em học sinh đang nắm trong tay mình “3 thứ” đó. Các em đã có cả một quá trình dài và liên tục tiếp cận với Quyền trẻ em (QTE) qua tập huấn, các hoạt động truyền thông, các hội thi về QTE, đặc biệt là quyền được tham gia và được lắng nghe ý kiến; các em được tập huấn trang bị kĩ năng để đưa ra tiếng nói thực hiện Quyền của mình, và diễn đàn trẻ em là không gian để tiếng nói của các em được lắng nghe và phản hồi.

Diễn đàn trẻ em là kết quả của một chặng đường cố gắng từ những thứ nhỏ nhất như những ngày đầu tiên tới trường và chia sẻ với các em rằng các em có quyền được đi học, được phát biểu ý kiến, được lắng nghe, rồi những ý kiến của các em sẽ giúp việc dạy và học ở trường hiệu quả… Thiết nghĩ, một sản phẩm đẹp không chỉ ở nội tại hiện hữu mà ở quá trình tạo ra nó. Sự thành công của diễn đàn trẻ em cũng vậy, ngoài việc tạo dựng nên giá trị niềm tin cho các bên liên quan, còn nằm ở quá trình dài các em học sinh, phụ huynh học sinh, nhà trường và các cấp chính quyền đã cùng cố gắng.

Bài viết nói khá nhiều về thành công của diễn đàn. Nhưng bản thân những người tham gia và thực hiện, đều hiểu, dù thành công ở phương diện nào, thì suy cho cùng vẫn chỉ vì một thứ, đơn giản thôi, là nụ cười rạng ngời của các em học sinh, những công dân tích cực của xã hội. Và nụ cười đó sẽ được giữ bền vững dài lâu bởi những hành động thực tế của chính các em, cha mẹ các em và các nhà ra quyết định giáo dục.


 

Post a Comment